Deze telling is gepubliceerd onder de titel: 'Inleiding tot de uitkomsten der Negende Algemeene Tienjaarlijksche Volkstelling met daaraan verbonden Woning- en Beroepstelling'. De publicaties die, verzorgd door het CBS, over deze telling zijn verschenen werden in 1913 afgerond.

De statistisch belangrijke delen worden in deze digitale publicatie aangeboden. Het tekstgedeelte is met behulp van optische tekenherkenning (Optical Character Recognition, OCR) verwerkt en wordt weergegeven in de vorm van PDF-bestanden. De tabellen zijn in Excel formaat.

De Volkstelling 1909 bestaat uit de volgende onderdelen:

Beroepstelling

Deel 01: Overzicht voor iedere gemeente van Nederland van de voornaamste beroepen die in de gemeente worden uitgeoefend, met opgaaf van het totaal aantal personen daarin werkzaam naar de geslachten gesplitst, en met vermelding of dezen zijn patroons.

Deel 02A1: Afl. 1: Indeeling der mannelijke bevolking van iedere provincie en van het Rijk naar het beroep in verband met leeftijd en burgerlijken staat en met vermelding van het totaal aantal vrouwen, naar den burgerlijken staat gesplitst, die in de beroepen werkzaam zijn.

Deel 02A1VLG: Afl. 1: Indeeling der mannelijke bevolking voor het Rijk in zijn geheel naar het beroep in verband met leeftijd en burgerlijken staat en met vermelding van het totaal aantal vrouwen, naar den burgerlijken staat gesplitst, die in de beroepen werkzaam zijn. Hieraan toegevoegd een viertal tabellen met overzichten van:

  1. Het aantal losse werklieden in de verschillende beroepen en bedrijven werkzaam.
  2. Het aantal kloosterlingen in verschillende beroepen werkzaam.
  3. Het aantal op 31 december 1909 in Nederland werkelijke woonplaats hebbende vreemdelingen, verdeeld naar geslacht, leeftijd en burgerlijken staat in verband met het beroep en de positie daarin bekleed.
  4. Het aantal blinden en doofstommen, ingedeeld naar het geslacht en het beroep.

Deel 02A2: Indeeling der vrouwelijke bevolking van iedere provincie en van het Rijk naar het beroep in verband met leeftijd en burgerlijken staat. En indeeling der weduwen en vrouwen, gescheiden van echt, naar de beroepsklassen en hare onderdelen, den leeftijd en de positie in het beroep.

Deel 03: Indeeling der werkelijke bevolking van de negen groepen van gemeenten der onderscheidene provinciën en van het Rijk benevens van die der 10 voornaamste gemeenten, voor de beide geslachten, naar de beroepen, met inachtneming van het bedrijf waarin deze laatste worden uitgeoefend en met vermelding van de positie daarin bekleed.

Volkstelling

Deel INL: Inleiding tot de uitkomsten der negende algemeene tienjaarlijksche Volkstelling met daaraan verbonden woning- en beroepstelling.

Deel 01: Plaatselijke indeeling. Bewoonde en onbewoonde huizen, bewoonde schepen en wagens. (Alle gemeenten van Nederland staan alfabetisch geordend in deze tabel, er is dus geen indeling per provincie).

Deel 01SUPPL: Berekening van de bevolkingsdichtheid der gemeenten, provincien en van het Rijk en alphabetische lijst van dorpen, gehuchten, buurtschappen en wijken, met vermelding der gemeenten en provincien waartoe zij behooren.

Deel 02: Indeeling der bevolking naar geslacht, leeftijd en burgerlijken staat.

Deel 02SUPPL: Sterftetafels voor Nederland afgeleid uit de periode 1900/1909.

Deel 03: Indeeling der bevolking naar de kerkelijke gezindte, naar de wijze van samenwoning, naar de geboorteplaats en naar de nationaliteit; statistiek der blinden en doofstommen.

Deel 03SUPPL: Percentsgewijze verhouding voor iedere gemeente van Nederland van het aantal personen, behoorende tot de voornaamste kerkelijke gezindten, tot de totale bevolking.

Deel VERG: Overzicht van de voorloopige uitkomsten van de negende tienjaarlijksche Volkstelling op 31 December 1909 in vergelijking met die der achtste op 31 December 1899.

Woningtelling

Deel 00: Uitkomsten der woningstatistiek voor het Koninkrijk der Nederlanden verzameld ter gelegenheid van de negende volkstelling gehouden op den een en dertigsten December 1909.

  • Tabel I: aantal bewoonde woningen, verdeeld naar het aantal bewoonde vertrekken met vermelding hoeveel daarvan met de buitenlucht in onmiddellijke gemeenschap staan, alsmede van het aantal daarin wonende personen.
  • Tabel II: aantal bewoonde woningen, verdeeld naar het aantal bewoonde vertrekken in verband met het aantal personen per vertrek.
  • Tabel III: aantal woningen bewoond door meer dan twee personen per vertrek, verdeeld naar het aantal vertrekken in verband met het aantal daarin wonende personen; deze laatsten onderscheiden naar leeftijd en met aanduiding of zij zijn van gelijk of ongelijk geslacht zijn.
  • Tabel IV A: aantal gezinshoofden wonende in woningen met meer dan twee personen per vertrek, gesplitst naar de beroepsklassen en de positie in het beroep, uitgedrukt door de letters A, B, C en D, en met vermelding van het totaal aantal gezinshoofden in die beroepsklassen voorkomende: A. Nijverheids- en landbouwbedrijven, visscherij en jacht, handel, verkeers- en verzekeringswezen.
  • Tabel IV B: aantal gezinshoofden wonende in woningen met meer dan twee personen per vertrek, gesplitst naar de beroepsklassen en de positie in het beroep, uitgedrukt door de letters A, B, C en D, en met vermelding van het totaal aantal gezinshoofden in die beroepsklassen voorkomende: B . Vrije beroepen, onderwijs, verpleging, huiselijke diensten, losse werklieden, ambtenaren (ook kerkelijke), gepensioneerden en beroepsloozen.

• Ga naar de volkstelling van 1909 in EASY:   http://dx.doi.org/10.17026/dans-xht-v4dj.

Vrouwenarbeid Vrouwenarbeid: koffieverlezerij, ca. 1908. Bron: Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis, Amsterdam.

Dameskiesrecht De voorstandster van dameskiesrecht. Onderschrift: "Ik zou toch liever nooit het kiesrecht willen hebben, dan met zoo'n mensch in hetzelfde stembureau te komen." Tekening van Jan Visser, 23 mei 1909. Bron: Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis, Amsterdam.

Huisarbeid Huisarbeid: sigarenmaker. Tekening van Johan Braakensiek, 1909. Bron: Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis, Amsterdam.

Scheepsbouw Scheepsbouw Koninklijke Maatschappij "De Schelde", Vlissingen, 1909. Bron: Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis, Amsterdam.

Rentenierswoning Rentenierswoning van de familie Rademaker. Bron: Niestadt-fotocollectie, Zijper Museum, Schagerbrug (NH).

Woningpolitiek Amsterdamsche woningpolitiek, tekening van Jan Visser 1909. Onderschrift: "Eerst had ik hoop een andere woning te kunnen huren - maar dat was me te duur. Toen hoopte ik op onbewoonbaarverklaring - die kans is nou verkeken. Ik zal wel niet uit dat krot komen voor ik er voorgoed uitgedragen word." Bron: Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis, Amsterdam.

(Klik op bovenstaande afbeeldingen voor een grotere versie)