Documentatie volkstelling 1971

De informatie die op deze pagina te vinden is heeft betrekking op de volkstelling van 1971. Het gaat voornamelijk om documentatiemateriaal afkomstig uit de archieven en de bibliotheek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) te Voorburg.

Er is heel wat materiaal verzameld en gedigitaliseerd (scans), van documenten met betrekking tot de voorlichting vanuit het CBS naar de bevolking tot aan toelichtingen bij de uitkomsten en overzichten van de classificaties. Daarnaast zijn ook de officiële publicaties gedigitaliseerd.

Om de toegankelijkheid van dit materiaal te waarborgen is ervoor gekozen dit documentatiemateriaal in een achttal hoofdstukken te verdelen.

LET OP: De individuele data van de volkstelling 1971 zijn onder voorwaarden bij het CBS te raadplegen. Belangstellenden kunnen zich wenden tot het Centrum voor Beleidsstatistiek (CvB) van het CBS. Voor meer informatie over de On Site toegang tot de databestanden van de Volkstelling van 1971, klik hier.

Daarnaast is een public use versie van microdata beschikbaar in EASY: http://dx.doi.org/10.17026/dans-xep-tnj6.

Documentatie:

Ga naar de data van de volkstelling 1971in EASY: http://dx.doi.org/10.17026/dans-zra-h7vz.

Volkstelling nee Volkstelling nee, 1971. Bron: Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis, Amsterdam.

Volkstelling nee Volkstelling nee, 1971. Bron: Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis, Amsterdam.

Documentatie volkstelling 1971

De informatie die op deze pagina te vinden is heeft betrekking op de volkstelling van 1971. Het gaat voornamelijk om documentatiemateriaal afkomstig uit de archieven en de bibliotheek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) te Voorburg.

Er is heel wat materiaal verzameld en gedigitaliseerd (scans), van documenten met betrekking tot de voorlichting vanuit het CBS naar de bevolking tot aan toelichtingen bij de uitkomsten en overzichten van de classificaties. Daarnaast zijn ook de officiële publicaties gedigitaliseerd.

Om de toegankelijkheid van dit materiaal te waarborgen is ervoor gekozen dit documentatiemateriaal in een achttal hoofdstukken te verdelen.

LET OP: De individuele data van de volkstelling 1971 zijn onder voorwaarden bij het CBS te raadplegen. Belangstellenden kunnen zich wenden tot het Centrum voor Beleidsstatistiek (CvB) van het CBS. Voor meer informatie over de On Site toegang tot de databestanden van de Volkstelling van 1971, klik hier.

Daarnaast is een public use versie van microdata beschikbaar in EASY: http://dx.doi.org/10.17026/dans-xep-tnj6.

Documentatie:

Ga naar de data van de volkstelling 1971in EASY: http://dx.doi.org/10.17026/dans-zra-h7vz.

Volkstelling nee Volkstelling nee, 1971. Bron: Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis, Amsterdam.

Volkstelling nee Volkstelling nee, 1971. Bron: Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis, Amsterdam.

Voorlichting

Voorlichting

De documenten in deze sectie bevatten informatie over de voorlichting vanuit het CBS naar de Nederlandse bevolking. Een volledige analyse van deze voorlichtingsactiviteiten en de maatschappelijke discussie rond de telling van 1971 is te vinden in het proefschrift van J. Katus, Volkstelling in opspraak. Een studie naar de overheidsvoorlichting met betrekking tot de volkstelling 1971 (Leiden 1984).

Overzicht van de activiteiten op het gebied van de voorlichting

Dit document van drie pagina's geeft een overzicht van de activiteiten die door het CBS werden ondernomen in de aanloop naar de Volkstelling; lezingen, gesprekken, forums, voorlichting aan de pers, informatiemap (zie Waarom een volkstelling?), radio, televisie, folder (zie Hoe u meetelt), publicaties en artikelen en overleg met wetenschappelijke verenigingen. Het gaat hier om een intern rapport waaruit duidelijk wordt dat het CBS de voorlichting met betrekking tot de Volkstelling via verschillende wegen aanpakte.

Overzicht van de activiteiten op het gebied van de voorlichting [pdf] (217 KB)

Waarom een volkstelling?

Dit document bestaat uit een 44 pagina's dikke informatiemap. Deze informatiemap bevat informatie over het nut van de Volkstelling, over de manier waarop de inhoud van de telling is vastgesteld, over de de vragen, een toelichting op de verplichte medewerking en de geheimhouding van de gegevens. Verder licht het document de wettelijke regels met betrekking tot de Volkstelling toe, en bevat het een afbeelding van de vragenlijsten en het toelichtingsformulier bij de vragenlijsten. De informatiemap is een uitgave van het CBS met als doel het publiek te informeren over de aanstaande Volkstelling. De informatiemap is in een oplage van ruim 12.000 stuks verschenen en verspreid onder politieke partijen, rijks- en provinciale-instituten, gemeentebesturen, belangen verenigingen, actiegroepen, vakbonden, kerkgenootschappen en onderwijsinstellingen.

Waarom een volkstelling? [pdf] (2 MB)

Hoe u mee telt

Het gaat hier om een voorlichtingsfolder. De folder informeert de bevolking over de (technische) manier waarop men de vragenlijsten van de Volkstelling dient in te vullen. Daarnaast geeft de folder informatie over en aanwijzingen voor het invullen van een aantal vragen waarbij zich mogelijk moeilijkheden zouden kunnen voordoen. Tevens bevat de folder een korte uiteenzetting over het waarom van de Volkstelling. Deze folder is in een oplage van circa vier miljoen stuks verschenen en in de eerste helft van februari 1971 huis aan huis verspreid. De folder is ook in braille schrift verschenen in een oplage van ongeveer 1.500 stuks.

Hoe u mee telt [pdf] (333 KB)

Instructies

Instructies

Deze sectie bevat voornamelijk instructies vanuit het CBS naar de tellers en de gemeenten. Het gaat hier om de handleidingen voor de gemeenten met betrekking tot het voorbereiden, uitvoeren en afwerken van de telling en instructies ten behoeve van het tellen van verschillende soorten bevolking.

Schematische voorstelling van de werkzaamheden van de gemeenten

Dit document bevat een veertien pagina's beslaand schema waarin de door de gemeenten te verrichten werkzaamheden uit een worden gezet. Het schema gaat zowel in op de door de gemeente te treffen voorbereidingen als op de te verrichten nabewerking. De oplage van dit CBS document is onbekend. Aangenomen mag worden dat iedere gemeente in Nederland enkele exemplaren heeft ontvangen.

Schematische voorstelling van de werkzaamheden van de gemeenten [pdf] (190 KB)

Handleiding voor de gemeentebesturen. Deel 1: voorbereiding, uitvoering en afwerking van de eigenlijke telling

Dit document bevat het 55 pagina's dikke eerste deel van de handleiding voor de gemeentebesturen. Deze CBS publicatie geeft de voorschriften die bij de voorbereiding, uitvoering en afwerking van de eigenlijke Volkstelling in acht moeten worden genomen. De in de handleiding gegeven richtlijnen en suggesties hebben tot doel om in de afzonderlijke gemeenten tot een zo efficiënt mogelijke organisatie te komen. De publicatie bestaat uit vijf hoofdstukken en een achttal bijlagen waarin verschillende aspecten van de voorbereiding en de eigenlijke telling aan bod komen. De oplage van deze handleiding is onbekend. Aangenomen mag worden dat iedere gemeente in Nederland enkele exemplaren heeft ontvangen.

Handleiding voor de gemeentebesturen. Deel 1: voorbereiding, uitvoering en afwerking van de eigenlijke telling [pdf] (3 MB)

Handleiding voor de gemeentebesturen. Deel 2: afwerking van de registercontrole

Dit document bevat het vijftien pagina's tellende tweede deel van de handleiding voor de gemeentebesturen. Deze CBS publicatie geeft de voorschriften die bij de afwerking van de registercontrole door de gemeentebesturen in acht moeten worden genomen. De instructies dienen zorgvuldig opgevolgd te worden om tot het gewenste resultaat te komen. De publicatie bestaat uit drie hoofdstukken. Ook voor deze handleiding geldt dat de oplage onbekend is. Aangenomen mag worden dat iedere gemeente in Nederland enkele exemplaren heeft ontvangen.

Handleiding voor de gemeentebesturen. Deel 2: afwerking van de registercontrole [pdf] (753 KB)

Instructie voor het tellen van de bevolking in woningen en andere bewoonde ruimten

In dit 72 pagina's tellende document is de instructie aan de tellers van de bevolking in woningen en andere bewoonde ruimten opgenomen, alsmede enkele aanvullende instructies. De instructie geeft zoveel mogelijk in chronologische volgorde de door de tellers te verrichten werkzaamheden. De instructie bestaat uit vijf hoofdstukken, in de eerste vier wordt de normale gang van zaken uiteengezet, in het vijfde hoofdstuk wordt aandacht besteed aan bijzondere gevallen. Daarnaast bevat het ook een drietal bijlagen waarin het doel en de betekenis van de volkstelling uiteen worden gezet en een schematische leidraad voor zowel het eerste als het tweede bezoek wordt gegeven. Iedere teller heeft een instructieboekje ontvangen, de oplage zal circa 100.000 stuks zijn geweest.

Instructie voor het tellen van de bevolking in woningen en andere bewoonde ruimten [pdf] (1861 KB)

Instructie voor het tellen van de bevolking op varende schepen en in woonwagens

Het gaat hier om de 31 pagina's tellende instructie aan de tellers van de bevolking op varende schepen en in woonwagens. De instructie gaat in op de specifieke problemen die zich bij het tellen van deze bevolkingsgroep kunnen voordoen. Daarnaast geeft het instructies met betrekking tot het invullen van de specifieke vragenlijst E (zie Telling) en het telregister voor verantwoording van de telling van de bevolking op varende schepen en in woonwagens. De oplage van dit instructieboek is onbekend. Waarschijnlijk zijn slechts enkele tellers per gemeente betrokken geweest bij het tellen van deze bevolkingsgroep.

Instructie voor het tellen van de bevolking op varende schepen en in woonwagens [pdf] (465 KB)

Instructie voor het tellen van de bevolking in inrichtingen en tehuizen

Dit document bevat de 23 pagina's tellende instructie aan de tellers van de bevolking in inrichtingen en tehuizen. De instructie gaat in op de te bezoeken instellingen en tehuizen en de aldaar te tellen personen. Daarnaast worden specifieke instructies gegeven voor zowel het invullen van vragenlijst F als vragenlijst G (zie Telling). Ook worden mogelijke bijzondere gevallen behandeld. De oplage van dit instructieboekje is onbekend. Waarschijnlijk zijn slechts enkele tellers per gemeente betrokken geweest bij het tellen van deze bevolkingsgroep.

Instructie voor het tellen van de bevolking in inrichtingen en tehuizen [pdf] (469 KB)

Telling

Telling

De documenten in deze sectie bevatten voornamelijk de telkaarten die in 1971 werden gebruikt. Daarnaast is hier ook de technische toelichting bij de vragenlijsten en de bewerking daarvan opgenomen.

Vragenlijst A voor een hoofd van een huishouden of voor een alleenstaande

Dit document bevat de zeventien pagina's tellende vragenlijst A. Dit is de meest uitgebreide vragenlijst die door het hoofd van een huishouden of een alleenstaande moest worden ingevuld.

Vragenlijst A voor een hoofd van een huishouden of voor een alleenstaande [pdf] (370 KB)

Questionnaire A for a head of a household

Dit document bevat de zeventien pagina's tellende Engelstalige versie van vragenlijst A. Deze vragenlijst was niet alleen bestemd voor een hoofd van een huishouden, maar ook voor alleenstaanden. Dit is echter niet op de voorkant van de vragenlijst vermeld.

Questionnaire A for a head of a household [pdf] (447 KB)

Vragenlijst B voor een lid van een huishouden met beroep

Het gaat hier om de dertien pagina's tellende vragenlijst B. De vragenlijst was bestemt voor leden van een huishouden met beroep en bevat met uitzondering van de vragen over het huishouden en de woning alle vragen.

Vragenlijst B voor een lid van een huishouden met beroep [pdf] (275 KB)

Vragenlijst C voor een lid van een huishouden zonder beroep van 12 jaar en ouder

Dit document bevat de negen pagina's tellende vragenlijst C. De vragenlijst was bestemt voor leden van een huishouden van 12 jaar en ouder zonder beroep. Vragen over het beroep zijn in deze lijst dan ook niet opgenomen.

Vragenlijst C voor een lid van een huishouden zonder beroep van 12 jaar en ouder [pdf] (211 KB)

Vragenlijst D voor een lid van een huishouden van 0 t/m 11 jaar

Dit document bestaat uit de zes pagina's tellende vragenlijst D. Deze vragenlijst was bestemt voor leden van een huishouden van 0 tot en met 11 jaar. Vragen over onderwijs en opleiding zijn in deze lijst niet opgenomen.

Vragenlijst D voor een lid van een huishouden van 0 t/m 11 jaar [pdf] (137 KB)

Vragenlijst E voor een persoon op een varend schip of in een woonwagen

Dit document bevat de elf pagina's tellende vragenlijst E. Deze vragenlijst was bestemd voor personen op een varend schip of in een woonwagen. De vragen over de woonsituatie en het beroep wijken af van die in de gewone vragenlijsten.

Vragenlijst E voor een persoon op een varend schip of in een woonwagen [pdf] (286 KB)

Vragenlijst F voor een persoon in een inrichting of een tehuis

Dit document bevat de elf pagina's tellende vragenlijst F. Deze vragenlijst was bestemd voor personen in een inrichting of een tehuis. De vragen met betrekking tot het beroep wijken af van die in de gewone vragenlijsten. Verder zijn er vragen die door het personeel dienen te worden ingevuld en wordt aanvullende informatie in vragenlijst G opgenomen.

Vragenlijst F voor een persoon in een inrichting of een tehuis [pdf] (326 KB)

Vragenlijst G voor een inrichting of een tehuis

Het gaat hier om de zeventien pagina's tellende vragenlijst G. De vragenlijst was bestemd voor inrichtingen en tehuizen en diende door de administratie van de inrichting of het tehuis te worden ingevuld. In de eerste plaats wordt in de vragenlijst informatie over het soort inrichting of tehuis opgenomen, daarnaast dient het om het aantal in de inrichting of het tehuis woonachtigen vast te leggen waarbij tevens de verzorgingscategorie van de bewoners wordt aangetekend.

Vragenlijst G voor een inrichting of een tehuis [pdf] (301 KB)

Technische toelichting bij de vragenlijst en de bewerking daarvan

Dit document van vier pagina's bevat een technische instructie bij de vragenlijst en de bewerking daarvan. Het document stamt van vlak na de definitieve vaststelling van de vragenlijsten door de Centrale Commissie voor de Statistiek, maar voor het uitbreken van de commotie rond de telling, zoals blijkt uit de opmerking dat de Volkstelling eind 1970 zal worden gehouden. In het document wordt ingegaan op de verschillende vragenlijsten die er bestaan en de machinale, dan wel handmatige verwerking daarvan. Het gaat hier om een intern rapport waaruit de planning van het CBS met betrekking tot de telling duidelijk wordt.

Technische toelichting bij de vragenlijst en de bewerking daarvan [pdf] (302 KB)

Nabewerking

Nabewerking

In deze sectie zijn documenten opgenomen waaruit de structuur van de databestanden kan worden opgemaakt. Hierbij gaat het voornamelijk om codeboeken.

Inventarisatie teltype-bestand

Dit 162 pagina's tellende document bevat het oorspronkelijke codeboek van het zogenaamde teltype-bestand. Telkens is per blad de gegevenssoort opgenomen met het niveau daarvan. Vervolgens zijn de onderscheidingen opgenomen met de bijhorende code. Daarbij is er ruimte voor opmerkingen.

Inventarisatie teltype-bestand [pdf] (4 MB)

Overzicht van de variabelen en labels in de SPSS bestanden

Het gaat hier om het hedendaagse codeboek behorende bij de SPSS bestanden. Het bestand beslaat 96 pagina's, de codering van alle variabelen is hierin opgenomen.

Overzicht van de variabelen en labels in de SPSS bestanden [pdf] (255 KB)

Publicaties

Publicaties

Onder deze pagina zijn de verschillende publicaties van het CBS met betrekking tot de Volkstelling 1971 ondergebracht en daarbij ook alle documenten die met het publiceren van de volkstellingresultaten samenhangen. Omdat het om een lange reeks publicaties gaat is er gebruik gemaakt van een aantal subparagrafen.
Tabellen

De documenten in deze subparagraaf verwijzen voornamelijk naar de zogenaamde gelichtdrukte tabellen. Deze tabellen zijn zeer gedetailleerd en geven per gemeente een overzicht van de volkstellingsuitkomsten. De tabellen zijn niet gedigitaliseerd vanwege de omvang; het gaat om circa 70.000 tabellen. Deze tabellen zijn in de CBS bibliotheek te raadplegen.

Monografieën

In deze subparagraaf zijn de gepubliceerde monografieën opgenomen. De monografieën behorende bij de volkstelling 1971 waren een coproductie van het CBS en het SISWO. Onderzoekers van verschillende universiteiten werkten er aan mee. Een monografie 17 is nooit verschenen. Deze monografieën zijn ook terug te vinden door gebruik te maken van de blader-functie op deze website. De monografieën zijn in deze subparagraaf in zijn geheel opgenomen. In de blader-functie zijn de monografieën in stukken gehakt. Gezien de omvang van de publicaties kan het raadzaam zijn gebruik te maken van de in stukken gehakte publicaties.

Publicaties serie A

In deze subparagraaf zijn de publicaties uit de serie A opgenomen. De volkstellingpublicaties zijn in drie series opgedeeld. De publicaties uit serie A hebben gaan dieper op bepaalde onderwerpen in. De publicaties in serie B bevatten voornamelijk uitgebreide tabellen. Publicaties in de serie C tenslotten geven bepaalde classificaties weer. De publicaties uit de series A en B zijn ook terug te vinden door gebruik te maken van de blader-functie op deze website. De publicaties zijn in deze subparagraaf in zijn geheel opgenomen. In de blader-functie zijn de publicaties in stukken gehakt. Gezien de omvang van de downloads kan het raadzaam zijn gebruik te maken van de in stukken gehakte publicaties.

Publicaties serie B

In deze subparagraaf zijn de publicaties uit de serie B opgenomen. De volkstellingpublicaties zijn in drie series opgedeeld. De publicaties uit serie A hebben gaan dieper op bepaalde onderwerpen in. De publicaties in serie B bevatten voornamelijk uitgebreide tabellen. Publicaties in de serie C tenslotten geven bepaalde classificaties weer. De publicaties uit de series A en B zijn ook terug te vinden door gebruik te maken van de blader-functie op deze website. De publicaties zijn in deze subparagraaf in zijn geheel opgenomen. In de blader-functie zijn de publicaties in stukken gehakt. Gezien de omvang van de downloads kan het raadzaam zijn gebruik te maken van de in stukken gehakte publicaties.

Publicaties serie C

In deze subparagraaf zijn de publicaties uit de serie C opgenomen. De volkstellingpublicaties zijn in drie series opgedeeld. De publicaties uit serie A hebben gaan dieper op bepaalde onderwerpen in. De publicaties in serie B bevatten voornamelijk uitgebreide tabellen. Publicaties in de serie C tenslotten geven bepaalde classificaties weer. De publicaties uit de series A en B zijn ook terug te vinden door gebruik te maken van de blader-functie op deze website. De publicaties zijn in deze subparagraaf in zijn geheel opgenomen.

Indelingen

Indelingen van Nederland

De documenten in deze subparagraaf bevatten informatie over indelingen van Nederland. Hierbij komen in eerste instantie overzichten van de in 1971 in Nederland voorkomende gemeenten aan bod. Andere documenten bevatten informatie over de indeling van COROP, Nodale gebieden en agglomeraties. Het betreft hier regionale indelingen waarbij de COROP, Nodale gebieden of agglomeraties telkens uit één of meerdere gemeenten bestaan. De documenten geven aan hoe de indelingen precies waren.

Ten slotte is hier ook CBS publicatie op basis van de Volkstelling 1971 opgenomen. Deze publicatie bevat een typologie van de Nederlandse gemeenten naar urbanisatiegraad.

Classificaties

Classificaties

Naast de gepubliceerde classificaties (zie serie C van de publicaties) heeft het CBS nog enkele andere classificaties gehanteerd bij de verwerking van de Volkstelling 1971. Deze classificaties, de Standaardbedrijfsindeling (S.B.I. 1970) en de functie en beroepen benamingen behorende bij de beroepenclassificatie, zijn in deze subparagraaf opgenomen.